Niezależność… Samodzielność powinna być jej integralną częścią, a nie warunkiem

31 sierpnia 2020 | Autor:
Niezależność i samodzielność

Niezależność i samodzielność

Praca zarobkowa podczas pobytu w Akademii Życia i Samodzielności

Niezależność sprawia, że jesteśmy istotami podmiotowymi. Możemy zatem stanowić o samych sobie. Nikt nam niczego nie może narzucić – od wyznawanych lub niewyznawanych światopoglądów czy wartości, po godzinę, o której kładziemy się spać.

Mogę lubić kiełbasę z grilla i zimne piwo lub zdrowo się odżywiać… Ale to ja zawsze decyduję o tym, który wariant wybieram – pierwszy, drugi, a może pośredni.

Samodzielność

Ścielenie łóżka

Ścielenie łóżka

Każdy z nas powinien do niej dążyć i osiągać ją w maksymalny sposób. Najlepiej we wszystkich aspektach życia. Byłoby idealnie, ale – jak doskonale wiemy – nie zawsze jest to możliwe. Bardzo rzadko osiągamy stan idealny – niemal w ogóle. Jak bowiem twierdził sam Platon, do ideałów się dąży, ale nie da się ich osiągnąć.

Jedzenie pizzy

Jedzenie pizzy w wymarzonym towarzystwie.

Naszym dążeniem do ideału samodzielności powinno być – moim zdaniem – osiąganie i pielęgnowanie jej wszędzie tam, gdzie jest to tylko możliwe. Mogę zjeść sam przygotowaną przez siebie kanapkę oraz drugie danie na obiad. Nie zjem natomiast zupy czy dań o konsystencji spaghetti. Skorzystam sam z toalety, choć w niepełnym wymiarze. Umyję sam zęby, ale owo mycie należy po mnie poprawić.

Robienie kawy z ekspresu

Robienie kawy z ekspresu

Jednak fakt, że nie zawiążę sam butów, nie zapnę sam kurtki czy moja mowa nie jest tak wyraźna jak pozostałych ludzi nie może być przeszkodą w poruszaniu się gdziekolwiek i czymkolwiek – wózkiem na spacer czy do kawiarni, autobusem do urzędu czy lekarza. Mowa werbalna jest najbardziej znaną, rozpowszechnioną i stosowaną metodą komunikacji między ludźmi. Ale nie jedyną…Może ją zastąpić nawet zwykła kartka papieru z komunikatami typu: Poproszę…, Potrzebuję…, Chciałbym… lub po prostu ze zwykłą listą zakupów.

Zjazd windą

Zjazd windą

Nie bójmy się komunikacji alternatywnej! Zarówno jako jej nadawcy, jak i jako jej odbiorcy. Nie umniejszajmy jej randze, bądźmy na nią otwarci. Stosujmy wszędzie tam, gdzie jest to konieczne i niezbędne. Nie czujmy się przez to gorszymi, lecz równymi ludźmi.

Wychodźmy poza schematy i bądźmy niezależni!

Niezależność gwarantem wolności – człowieczeństwa

Ćwiczenia

Ćwiczenia

To wyjście do parku, kawiarni czy centrum handlowego. To specjalna wyprawa w celu zobaczenia zachodu słońca nad morzem, rzeką czy jeziorem. To własny rozwój osobisty – edukacja, kariera zawodowa, podróże etc. To swobodne i niczym (a nawet nikim) nieograniczone wchodzenie w relacje z innymi ludźmi – od tych najbardziej formalnych, po te najbardziej intymne.

Wolność i godność osobista są integralną i niezbywalną częścią każdego z nas. Nikt (poza sytuacjami uregulowanymi prawnie, które dotyczą wolności) nie powinien być ich pozbawiany, nie może się też ich wyrzekać. Każda jedna niepełnosprawność, co powinno być już zupełnie jasnym i oczywistym, nie może być usprawiedliwieniem dla jakichkolwiek odstępstw od tej zasady.

Ogromny wysiłek i ciężka praca

Sprzątanie łazienki

Sprzątanie łazienki

Bez nich nie było, nie ma i nie będzie niczego – wolności i niezależności zwłaszcza. Pobyt w Akademii Życia i Samodzielności nauczył mnie wiele – od samodzielnego jedzenia, mycia zębów, zmywania, sprzątania, prania,, poprzez robienie zakupów, wizyty w parku czy kawiarni, po dystans – do innych, ale przede wszystkim do samego siebie.

Dystans do własnych słabości… Jednych warto się na pewno pozbyć, drugie po prostu należy zaakceptować… Albo przynajmniej tolerować… Spędzanie czasu na walce z wiatrakami jest marnowaniem tego, co dla nas najcenniejsze – własnego życia.

Zjedzenie śniadania, obiadu czy kolacji kosztowało mnie na początku ogrom wysiłku. Teraz idzie mi to dużo lepiej, a wkrótce, o czym jestem święcie przekonany, stanie się drapaniem po głowie – czyli rutynowym działaniem. Praca, czas i cierpliwość są w tym wszystkim moimi największymi sprzymierzeńcami. Wszędzie tam, gdzie jest tylko możliwe, należy wyzbyć się pośpiechu. Między innymi dlatego tak bardzo doceniam zadaniowy, a nie godzinny, tryb pracy.

Słabsze momenty  i wspaniałe przeżycia – mamy do nich prawo

Były chwile totalnego zmęczenia i lekkiego zwątpienia. Padanie na twarz, zasypianie podczas przebierania się wieczorem czy nawet lekkie przysypianie na toalecie w samo południe. Mam dosyć! To stwierdzenie też mi towarzyszyło – i to wcale nierzadko, szczególnie pod koniec pobytu. Była też i tęsknota za bliskimi i spokojem miru domowego. Za ciszą i wieczornym oglądaniem serwisów informacyjnych, filmów i seriali oraz swoich ulubionych kanałów w serwisie YouTube – via telewizor i prosto z łóżka. Tęsknota za ludźmi i miejscami, w których tak bardzo chciało się wtedy być.

Ale byli też wspaniali ludzie, miejsca, które zobaczyłem i przeżycia, których nie zapomnę. Nie żałuję tych niespełna trzech miesięcy – chwil czasami bardzo ciężkich, ale też i pięknych, a przede wszystkim niezwykle ciekawych i pouczających.

Akademia Życia i Samodzielności

Akademia Życia i Samodzielności

Strach

To bardzo krzywdząca rzecz. Balast, którego należy się pozbyć. Musimy to zrobić my sami, ale przede wszystkim muszą pozbyć się go nasi najbliżsi, którzy najczęściej osadzani są w roli opiekunów. To nie jest łatwe zadanie. Śmiem nawet twierdzić, że jest to najtrudniejszy etap w procesie osiągania niezależności i samodzielności.

Ale jest to proces niezbędny. Strach jest najgorszym doradcą – o czym zawsze należy pamiętać.

Decyzyjność

Rozumiem ją jako podstawowy warunek podmiotowości, a co za tym idzie – niezależności. Ona sama natomiast powinna być wartością nadrzędną w stosunku do samodzielności. Brak tej drugiej – w ilukolwiek i jakichkolwiek aspektach naszego życia – nie powinien nigdy wykluczać tej pierwszej.

Dotyczy to naszych relacji z najbliższymi, dalszą rodziną, przyjaciółmi, znajomymi oraz asystentami osobistymi. Nikt nie powinien decydować za nas i w naszym imieniu. Uważam, że jest to lekcja, którą wszyscy musimy jeszcze porządnie odrobić. Bo choć sama decyzyjność jest naszym prawem i przywilejem jednocześnie, to jej realizacja bywa niekiedy piekielnie trudna. Przejmowania inicjatywy w czymkolwiek bardzo często bywa ogromnym wyzwaniem. Ale za to doprowadzenie sprawy do końca daje zawsze ogromną satysfakcję i sprawia niesamowitą radość! 😊

Dezinstucjonalizacja

Każdy z nas ma prawo do własnego rytmu życia –  do własnego planu dnia, ciszy i spokoju. Dlatego też tak niesłychanie ważnymi są prywatność oraz intymność.

O której godzinie jem, sprzątam, odpoczywam, pracuję, ćwiczę, myję się, robię zakupy etc. – to wszystko powinno zależeć ode mnie. Nieważne, z jakim rodzajem i stopniem niepełnosprawności żyję oraz jakiego typu wsparcia potrzebuję.

W instytucji można załatwić daną sprawę… Nie da się natomiast w niej mieszkać, nie da się w niej żyć. Dlatego tak istotne jest promowanie mieszkań własnych (niezależnie od formalnego statusu owej własności) ale też wspomaganych – w takim stopniu, w jakim my sami tego potrzebujemy.

Bądźmy zatem architektami własnego życia. Ludźmi, którzy w pełni i na równi funkcjonują z innymi, a nie wyłącznie dzięki nim. Wszystko zależy od nas – od naszych słabości, które musimy zwalczać lub/i tolerować, a także od siły, którą niejednokrotnie musimy z siebie wykrzesać.

Bądźmy niezależni! Bądźmy szczęśliwymi ludźmi!


Foto:

Fundacja Zdrowie Jest Najważniejsze

Patroni i partnerzy