Czym właściwie jest współczesna terapia zajęciowa?

6 kwietnia 2021 | Autor:
Terapia zajęciowa

Terapia zajęciowa ze specjalistkami Instytutu Psychiatrii i Neurologii Marią Grzywacz (na zdjęciu po lewej stronie) i Magdaleną Karasowską-Deptuch- #ZDROWAnocka 22

Fot. Maria Grzywacz

Terapia zajęciowa – odkąd pojawiła się w Polsce – była utożsamiana jedynie z arteterapią.

Trzeba pamiętać́, ze arteterapia jest tylko jedną z form terapii zajęciowej, a oddziaływania terapeutów zajęciowych mają znacznie szersze pole.

Terapia zajęciowa to forma rehabilitacji fizycznej, psychicznej lub społecznej poprzez angażowanie pacjenta w celowe aktywności/zajęcia. Aktywności, które wykonuje pacjent nie są sztuką dla sztuki, a są wykonywane żeby osiągać́ wcześniej założone cele terapeutyczne.

Ważne jest, żeby wszystkie aktywności wykonywane w trakcie terapii były celowe i przemyślane.

W jakich obszarach pracują terapeuci zajęciowi?

Terapia zajęciowa - Wkładanie naczyń do zmywarki

Terapia zajęciowa – #ZDROWAnocka

Terapeutka siedzi na wózku i uczy siedzącego na wózku pacjenta jak włożyć naczynia do zmywarki..

Fot. Fundacja Zdrowie Jest Najważniejsze

Duża grupa pracuje z osobami z niepełnosprawnościami, z pacjentami z zaburzeniami neurologicznymi, schorzeniami psychicznymi czy dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi.

Nasza praca opiera się na aktywnościach dnia codziennego, tak aby Pacjenci stawali się coraz bardziej samodzielni i niezależni. Praca terapeutów zajęciowych to także adaptacja środowiska pacjenta, korzystanie z najróżniejszych możliwości zarówno w modyfikacji otoczenia, sprzętów, z których korzysta, miejsca pracy czy aktywności podejmowanych w czasie wolnym.

ADL (ang. Activities of daily living) – aktywności dnia codziennego. To rutynowe aktywności, które ludzie podejmują w codziennym funkcjonowaniu. Światowa Federacja Terapii Zajęciowej wymienia 6 obszarów ADL.

Deska do krojenia dla osób niepełnosprawnych

Deska do krojenia dla osób niepełnosprawnych

Fot. Fundacja Zdrowie Jest Najważniejsze

Są to:

  • jedzenie i przygotowywanie posiłków,
  • mycie się,
  • ubieranie się,
  • toaleta i czynności higieniczne,
  • transfer.

Dla Pacjentów z objawami neurologicznymi (z niedowładami, zaburzeniami poznawczymi, chorobami genetycznymi czy polineuropatiami) wykonywanie prostych czynności to duże wyzwanie, z którego niestety często rezygnują.

Krojenie owocu na specjalnej desce - Terapia zajęciowa

Krojenie owocu na specjalnej desce przez osobą niepełnosprawną,

Fot. Fundacja Zdrowie Jest Najważniejsze

Rolą terapuetów zajęciowych jest:

  • zmobilizowanie Pacjentów do wykonania czynności;
  • adaptacja sprzętu i środowiska, aby Pacjent mógł wykonać konkretną aktywność
  • samodzielnie;
  • zapewnienie regularności w/w aktywności.

Należy pamiętać, że jeśli aktywności ADL zostaną wybrane w przemyślany i sensowny sposób to będą motywacją dla pacjentów w osiąganiu samodzielności i niezależności. Dzięki samodzielnemu wykonywaniu tych aktywności pacjent ma poczucie sprawczość i szybciej wraca do zdrowia, mając poczucie, że stan jego funkcjonowania jest zależny od tego ile samodzielnie wniesie w proces terapii.

Czy zastanawialiście się kiedyś nad skutecznością terapii zajęciowej? Czy rzeczywiście podejmowane przez nas działania mają sens?

Bardzo cieszy mnie, że terapia zajęciowa rozwija się na świecie, że pojawia się coraz więcej publikacji przyglądających się tej profesji od strony naukowej. Takie organizacje jak Amerykański Dziennik Terapii Zajęciowej czy Światowa Federacja Terapii Zajęciowej regularnie publikują na swoich stronach teksty warte uwagi. Od jakiegoś czasu w Polsce działa Polskie Stowarzyszenie Terapii Zajęciowej, które również przytacza interesujące artykuły.

Przytoczę jeden z nich.

Na Uniwersytecie Medycznym w Kownie przeprowadzono badanie, które oceniało efektywność terapii zajęciowej u pacjentów po udarze we wczesnej fazie rehabilitacji. W badaniu udział wzięło 100 Pacjentów oddziału neurorehabilitacji (47 mężczyzn i 53 kobiety). Wyniki badania pokazały, że efektywność terapii zajęciowej była zależna od płci, wieku, stopnianasilenia objawów neurologicznych i typu udaru.

Efekty terapii zajęciowej były większe u mężczyzn, osób poniżej 59 roku życia. Mniejsza efektywność oddziaływań terapeutycznych była zauważalna u osób z zespołem zaniedbywania, hemiplegią i u osób starszych.

Podkreśla się, że stosowanie indywidualnej terapii zajęciowej skoncentrowanej na potrzebach pacjenta, w połączeniu z terapią ruchową i psychologiczną, znacznie poprawia odbudowę utraconych funkcji. Jednak trzeba pamiętać, że terapia zajęciowa powinna być też kontynuowana w środowisku pacjenta, aby w pełni pozbyć się czynników utrudniających samodzielnie funkcjonowanie w życiu codziennym.

Jak wygląda wykorzystanie dodatkowych technologii w procesie terapii zajęciowej?

Coraz częściej wykorzystuje się nowe, interaktywne metody, które urozmaicają i zachęcają pacjentów do pracy nad swoimi deficytami.

W naszej pracy wykorzystujemy m.in.:

  • System Pablo, który jest interaktywnym programem terapii ruchowej, służący do rehabilitacji kończyn górnych. Pablo wspomaga proces uczenia się czynności motorycznych i przywraca aktywne funkcje dłoni lub ramienia. Wskazania do pracy ze sprzętem Pablo to m. in. udary mózgu, urazy mózgowo-czaszkowe, SM, urazy rdzenia kręgowego, uszkodzenia nerwów obwodowych lub choroba Parkinsona.
  • Drugi sprzęt to SeeMe Manager. Dzięki niemu od razu widoczny jest biofeedback dla pacjenta, który może od razu korygować swoją pozycję czy prawidłowo obciążyć ciało. Informacja zwrotna jest widoczna na ekranie i pacjent widzi swoje postępy. Można ćwiczyć wybraną funkcję zarówno w staniu jak i siedzeniu. Ten rodzaj ćwiczeń jest bardziej atrakcyjny dla pacjenta niż tradycyjne aktywności.
Komputer z urządzeniem Pablo - Terapia zajęciowa

Komputer z urządzeniem Pablo do terapii zajęciowej multimedialnej

Fot. Maria Grzywacz

W Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie ten rodzaj ćwiczeń bardzo się sprawdza.

Serdecznie Polecam

Maria Grzywacz

Terapeutka zajęciowa w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

 

PS Więcej na temat terapii zajęciowej piszę na www.instagram.com/dobra.terapia/


Zapraszamy do naszego kanału na YouTube:https://youtu.be/altBz8PvCpkz

Foto:

Fundacja Zdrowie Jest Najważniejsze

Maria Grzywacz

Patroni i partnerzy

Facebook
YouTube